Voor Supply Chain Magazine schreef Ujendre ‘De preek’ over regeneratief leiderschap.
Geen vakantie nodig om de batterij op te laden
Gij zult … regeneratief leiderschap tonen.
‘Ik ben op vakantie geweest, de batterij is weer opgeladen, ik kan er weer tegenaan.’ Die uitspraak valt mij telkens op, omdat de meeste mensen hem als vanzelfsprekend beschouwen. In een VUCA-wereld (volatiel, onzeker, complex en ambigu) zoals die van supply chains, is het begrijpelijk dat werken in deze omgeving energie kost.
Tijdsdruk is een constante factor en als spin in het web moet je voortdurend meerdere ballen tegelijk in de lucht houden en uiteenlopende stakeholders managen. Maar zou juist vanwege die dynamiek en complexiteit de rol van een supply chain professional niet vaker vanuit een inspirerend, toekomstgericht perspectief kunnen worden benaderd? De potentiële impact is immers groot, binnen organisaties en bredere maatschappelijke thema’s zoals duurzaamheid, veerkracht en innovatie.
Gedwongen door de toenemende schaarste aan grondstoffen groeit het besef dat we de overstap moeten maken van lineaire naar circulaire ketens. Dit vereist een andere manier van denken, vanaf productontwikkeling tot en met het einde van de levenscyclus. Om voldoende gerecyclede grondstoffen te kunnen inwinnen, is samenwerking binnen sectoren en tussen sectoren een randvoorwaarde geworden. Juist daarom wordt er vaker gesproken over ecosystemen. Het is belangrijk om je ecosysteem te kennen en te versterken.
Energieverbruik
Medewerkers zijn ook onderdeel van dit ecosysteem. Het normaliseren van vakanties om de batterij op te laden, geeft aan dat het werk meer energie kost dan het teruggeeft. Een vakantie moet dan het evenwicht herstellen. Als leider is dat een gemiste kans, als regeneratief leider een signaal dat er iets moet veranderen.
Regeneratief leiderschap houdt in dat je meer teruggeeft dan je verbruikt. Als producent is reductie van je negatieve impact niet het uitgangspunt, maar is de uitdaging het systeem beter achter te laten dan je het aantrof. Het is interessant om de vertaalslag te maken naar supply chain professionals. Door regeneratief leiderschap te tonen, worden je medewerkers veerkrachtiger en raken ze meer betrokken bij het opzetten van sterke ketens.
Als leider ben je verantwoordelijk voor een gemotiveerd team. In de motivatietheorie van Daniel Pink worden drie motivatie-elementen genoemd: autonomie, meesterschap en doelgerichtheid. Doelgerichtheid is het verlangen bij te dragen aan iets groters dan de functiedoelstellingen zelf. Het denken vanuit ecosystemen biedt echter een mooie kans om een aantal stappen vooruit te zetten.
Gekko als inspiratie
Vanuit de literatuur over regeneratief leiderschap kunnen vijf aspecten worden gedestilleerd die goed te vertalen zijn naar de supply chain-functie. Het eerste element is biomimicry. De natuur werkt uiterst efficiënt met energie en materialen, terwijl de mens – ondanks zijn korte bestaan – uit balans is geraakt. We kunnen veel leren van de evolutionaire kennis en oplossingen die de natuur in miljarden jaren heeft ontwikkeld.
Een treffend voorbeeld is Interface, producent van tapijttegels. Geïnspireerd door de gekko, het kleine hagedisje dat moeiteloos over muren en plafonds loopt, ontwikkelde Interface een methode waarbij tapijttegels zonder lijm gelegd kunnen worden.
Andere aspecten van dit type leiderschap zijn gerelateerd aan systeemdenken, regeneratief ontwikkelen, verbinden en toekomstgericht dagelijkse beslissingen nemen. Systeemdenken hoort in het DNA van een supply chain professional. Denkend vanuit het totale systeem wordt de focus gelegd op aanpak van de juiste oorzaken om tot procesverbeteringen te komen in plaats van symptoombestrijding.
Gelijkwaardige samenwerking
Voor supply chain professionals betekent regeneratief ontwikkelen dat zij ketens creëren die niet alleen efficiënt en duurzaam zijn, maar actief bijdragen aan het herstel van natuurlijke en sociale systemen. De focus ligt op het versterken van ecosystemen, het regenereren van grondstoffenstromen en het verbeteren van de leefomstandigheden van alle betrokkenen in de keten. Dat vraagt om bewuste keuzes in inkoop, logistiek en samenwerking: werken met leveranciers die herstellende praktijken toepassen, transport verduurzamen, reststromen hergebruiken en waarde creëren voor mens en milieu.
Verbinden is het stimuleren van je medewerkers om te acteren als bruggenbouwers die relaties ontwikkelen die wederkerig zijn; niet alleen gericht op transacties, maar op gedeelde waarden en herstel van wat uitgeput is. Door verbindingen te leggen tussen economische, ecologische en sociale belangen ontstaat een netwerk dat zichzelf voortdurend vernieuwt en bijdraagt aan het welzijn van zowel mens als aarde.
Geef je medewerkers de ruimte om deze relaties vorm te geven, want het ecosysteem is te groot om het aan de managers, inkopers of verkopers alleen over te laten. Een competentie die een supply chain professional siert, is het samenwerken op basis van gelijkwaardigheid. Hiermee raken medewerkers op een positieve manier betrokken bij een toekomstgericht doel dat groter is dan de grenzen van het bedrijf.
Door het regeneratieve bewustzijn te activeren, kunnen supply chain professionals dit dagelijks in de praktijk brengen. De supply chain-leider geeft hierin het goede voorbeeld en draagt dit uit. Hierdoor wordt niet alleen het bedrijf veerkrachtiger, maar het hele ecosysteem waar het onderdeel van is. Zo wordt de supply chain een levend systeem dat niet uitput, maar vernieuwt. En raken medewerkers betrokken en gemotiveerd om bij te dragen aan een groter doel dat meer energie oplevert dan het kost.
Klik hier om meer interessante artikelen te lezen